ระบบทางเดินอาหารเป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในร่างกาย เป็นอวัยวะซึ่งย่อยอาหารที่เราทานให้เป็นโมเลกุลเดี่ยว ที่ร่างกายเอาไปใช้ได้ นั่นคือ เมื่อเราทานอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรท ระบบย่อยจะย่อยให้เป็น กลูโคส,ฟรุคโตส,กาแลคโตสเมื่อเราทานอาหารจำพวกโปรตีน ระบบย่อยจะย่อยให้เป็น กรดอะมิโน และเมื่อเราทานอาหารจำพวกไขมันซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในรูปไตรเอซิลกลีเซอไรด์ ระบบย่อยจะย่อยให้เป็นกรดไขมัน
ในขณะเดียวกันระบบทางเดินอาหารก็เป็นช่องทางที่รับเอาเชื้อโรคและสารแปลกปลอมเข้าสู่ร่างกายได้ง่าย ธรรมชาติจึงสร้างกลไกปกป้องไว้ ได้แก่ ในกระเพาะอาหารมีความเป็นกรดเพื่อย่อยโปรตีน และฆ่าเชื้อโรคซึ่งอาจมากับอาหาร ในลำไส้เล็กส่วนต้นผลิตเมือก (mucus) ปริมาณมาก และเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้อยู่กันชิดมากโดยมี tight junction ระหว่างเซลล์ เป็น barrier ไม่ให้สิ่งแปลกปลอมเล็ดรอดผ่านไปได้ นอกจากนี้ลำไส้เล็กยังมี lymphoid tissue กระจายทั่วๆคอยดักจับ bacteriaและสารแปลกปลอมทั้งหลาย
นิสัยหลายอย่างของคนเมืองปัจจุบันทำให้กลไกป้องกันตัวเองตามธรรมชาตินี้เสียไป เช่น
การดื่มเครื่องดื่ม alcohol, กาแฟ ,ชา ,อาหารรสเผ็ดจัด,อาหารปนเปื้อนสารพิษหรือเชื้อโรค ,การทานยาnsaids, antibiotic เป็นประจำ ทำให้เกิดอาการระคายเคืองต่อเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้ ทำให้เซลล์ซึ่งเคยอยู่ชิดกันเป็นด่านป้องกันเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมไม่ให้เล็ดรอดเข้ากระแสเลือดได้ เกิดอักเสบและห่างจากกันเป็นช่องขึ้น เรียกสภาพนี้ว่า ลำไส้รั่ว (leaky gut)
ประกอบกับการกินยาลดกรดประจำ , ดื่มน้ำระหว่างมื้ออาหาร ,การเคี้ยวอาหารไม่ละเอียด ทำให้น้ำย่อยย่อยได้เฉพาะผิวนอกของอาหาร อาหารไม่ถูกย่อยเป็นโมเลกุลเดี่ยว เมื่ออาหารมาถึงลำไส้เล็กซึ่งรั่วอยู่ อาหารเหล่านี้จะเล็ดรอดผ่านช่องระหว่างเซลล์ ไปพบกับ lymphoid tissue และถูกทึกทักว่าเป็นสารแปลกปลอม ระบบภูมิต้านทานของร่างกายจะเริ่มทำงาน เกิดปฏิกริยาภูมิแพ้ขึ้น ซึ่งเป็นแบบ delayed type อาการเกิดหลังทาน 2 ชั่วโมง ถึงหลายๆวัน (คนละแบบกับการแพ้อาหารแบบเฉียบพลันที่จะมีการแพ้หลังทานอาหารทันทีหรือภายใน 2ชั่วโมง)
ปฏิกริยาภูมิแพ้ลักษณะนี้เกิดได้กับอวัยวะทุกส่วนของร่างกาย ไม่จำเพาะว่าจะเกิดกับผิวหนังหรือทางเดินหายใจเท่านั้น เช่น อาจมีอาการปวดหัวเรื้อรัง ซึมเศร้า rheumatoid arthritis,chronic fatique, น้ำหนักขึ้น,ผื่นลมพิษแบบไม่รู้สาเหตุ
สามารถสรุปได้ว่า การเคี้ยวอาหารไม่ละเอียด ร่วมกับปัจจัยอื่นที่ทำให้เกิด leaky gut เป็นเหตุให้เกิดการแพ้อาหารที่ปกติไม่เคยแพ้ นำไปสู่ปฏิกริยาภูมิแพ้และการอักเสบของอวัยวะต่างๆ ร่างกายจึงเสื่อมก่อนวัยอันควร( premature aging)
ดังนั้นท่านทั้งหลายควรดูแลฟันให้มีสุขภาพดีอยู่เสมอ ใส่ฟันปลอมทดแทนฟันที่ถูกถอนไป เพื่อที่จะเคี้ยวอาหารได้ละเอียด จะได้ไม่แก่ก่อนวัยนะคะ

ทันตแพทย์หญิงมนูญ ดุจหนึ่งคุณากร (หมอเปีย)
15 มีนาคม 2553